Pather Panchali (1955)

Charles Burnett, pionier van de zwarte onafhankelijke cinema, wiens films nu te zien zijn in Eye, noemde Satyajit Ray’s bekroonde film Pather Panchali als de belangrijkste invloed op zijn debuut Killer of Sheep, ook een film over het dagelijks leven en de zorgen van een familie.

Eigenlijk waren de hoogtijdagen van het Italiaanse neorealisme alweer voorbij toen regisseur Satyajit Ray met Pather Panchali de belangrijkste Indiase vertegenwoordiger van het genre maakte.

De film was de eerste uit de zogenaamde Apu-trilogie waarin het alledaagse leven aan de onderkant van de Indiase maatschappij wordt belicht, aan de hand van drie levensfases van de titelfiguur.

In dit eerste deel probeert Apu’s vader de levensomstandigheden van zijn gezin te verbeteren door werk te zoeken in de stad. In zijn afwezigheid vergaat het de achtergeblevenen alleen maar slechter, maar gelukkig is er op het filmisch palet van Ray niet alleen somberheid te vinden. Te midden van alle tragiek is er ook plaats voor poëzie en humor.

Lyrische stijl

De Indiase filmmaker zag De Sica”s neorealistische meesterproef Ladri di biciclette tijdens een bezoek aan Europa en vond zijn roeping. “Wie zegt dat je geen amateuracteurs mag gebruiken? Wie zegt dat je geen film kan opnemen in de regen?”

Met zijn documentair-lyrische stijl bood Satyajit Ray een alternatief voor de traditionele Bollywoodcinema. Zijn vernieuwende werk – de ‘Apu-trilogie’ markeerde het ontstaan van een onafhankelijke Indiase cinema – werd in 1956 op het filmfestival van Cannes beloond met de Best Human Document Award.

Invloed

Charles Burnett noemde Satyajit Ray als de belangrijkste invloed op zijn debuutfilm Killer of Sheep, eveneens een onopgesmukt portret van een familie die het hoofd boven water probeert te houden, nu in de zwarte wijk Watts in Los Angeles. In 2022 plaatste hij Ray’s film op de Sight and Sound Greatest Films of All Time Poll.

Vertoning 4K-restauratie (Eye-collectie).