Double Indemnity (1944)

De film noir kent vele klassiekers, maar Billy Wilders Double Indemnity geldt binnen het genre als tijdloos meesterwerk. Wilder en Raymond Chandler bewerkten het boek van James M. Cain tot een thriller waarin de paranoia regeert en dialogen verbaal vuurwerk zijn.  

Verzekeringsagent Walter Neff belt aan bij het huis van Mr. Dietrichson. Die is niet thuis, maar zijn echtgenote Phyllis wel. Ze heeft een plannetje waar ze Neff graag bij wil betrekken, moeiteloos windt ze de degelijke verzekeringsman om de vinger.

Neff heeft door dat Phyliis haar man wil laten vermoorden om de premie van een ongevallenverzekering op te strijken, maar raakt zo in de ban van de femme fatale dat hij verstrikt raakt in de intrige. Neffs chef, verzekeringsinspecteur Barton Keyes, vertrouwt de zaak niet en gaat op onderzoek uit.

Wilder en coscenarist Raymond Chandler namen James M. Cains gelijknamige moordmysterie als vertrekpunt. Wilders keus voor de casting pakte goed uit; Fred MacMurray (Walter Neff), bekend van comedyrollen, was precies het doorsnee type man dat Wilder zocht, Barbara Stanwyck (Phyllis), met platinablond haar, de iconische femme fatale en de rap gebekte, streetwise Edward G. Robinson (Keyes) was ideaal als Neffs chef.

Double Indemnity is vaak geprezen om het acteerwerk en verbale vuurwerk van de dialogen. Even opvallend waren de art-direction, belichting en stilering. Regisseur Billy Wilder liet weten dat de dramatisch sterk aangezette zwart-witfotografie van Fritz Langs M – Eine Stadt sucht einen Mörder (1931) een belangrijke inspiratiebron vormde. Cameraman John Seitz (The Lost Weekend, Sunset Boulevard) was van cruciale betekenis voor de expressionistische look van Double Indemnity.